R?yalar?n?z? Nas?l Daha ?yi Hat?rlayabilir ve Kontrol Edebilirsiniz?

r?ya

R?yalar s?z konusu oldu?unda hemen herkesin farkl? tecr?beleri bulunuyor. Baz?lar? r?yalar?n? hemen hi? hat?rlamazken, baz? ki?iler g?rd?kleri r?yalar?n fark?ndad?r ve t?m detaylar?n? an?msarlar. Baz? ki?ilerin r?yalar? ise adeta bir film karesi gibi son derece canl? ve ger?ek?idir. R?yalar? y?netme noktas?nda da durum bundan farkl? de?il. R?ya kontrol? s?k g?r?lmeyen bir ?zellik olmakla beraber, baz? ki?iler r?yada r?yada olduklar?n?n idrakine varabilirler. Ayr?ca yine az olmakla birlikte baz? ki?iler r?yada olduklar?n? fark ederek, r?yaya m?dahale edebilirler.

R?yalar?n ne zaman g?r?ld??? ve en etkin r?ya zaman? konusunda farkl? fikirler olsa da belirli zaman dilimlerinde g?r?len r?yalar?n daha iyi hat?rland??? bilinmektedir. Bunun nedeni ise baz? beyin s?re?lerinin herkeste ayn? i?lemesi. ?rnek vermek gerekirse, REM uykusundan sonra uyan?kken haf?zayla ili?kili olan beyin dalgas? olan tetan?n prefrontal kortekste yo?un aktivite g?steriyor olmas?, r?yalar?n daha iyi hat?rlanmas?n? sa?l?yor. Uzun s?reli haf?zaya destek sa?layan beyin durumlar? uykuda ?al??mad??? ve sadece uyanmayla birlikte aktif oldu?u i?in, yo?un bir kabusu veya sudan ??km???as?na panikle uyan?lan r?yalar?n hat?rlanma olas?l??? daha y?ksek bir hale geliyor.

Fiziksel bulgulardan ba?ka r?yan?n belli bir mant?k ?er?evesinde olmas? ve tutarl?l??? hat?rlanmas?n? kolayla?t?rmaktad?r. Burada bahsedilen ger?ekte var olmayan bir nesne veya canl?n?n g?r?lmesi durumudur. R?yada hikaye kendi i?erisinde tutarl?ysa, fantastik baz? ??eler i?erse de rahatl?kla hat?rlanabilir. R?ya e?er ?arp?c? bir hikaye i?eriyorsa, kabussa, ger?ek?iyse ve ki?ide korku duyusunu tetikliyorsa veya strese sebebiyet veriyorsa hat?rlanma olas?l??? artacakt?r.

Bilin?li R?ya G?rmek Bir Yetenek Midir?

Uyku evreleri, beyin dalgalar? ve r?yan?n yap?s?, t?m bunlar kontrol edilebilecek ?eyler de?il. Ancak lucid dream (kontrol edilebilen r?ya ya da bilin?li r?ya) olarak tan?mlanm??, r?ya i?erisindeyken ki?inin r?yada oldu?unu fark edebildi?i ve m?dahalede bulunabildi?i r?yalar da bulunmaktad?r. ?st?ne ?stl?k bilin?li r?ya g?rme tamam?yla ??renilebilir ve geli?tirilebilir bir yetenektir. Bu konuya ili?kin bilimsel ?al??malar g?n ge?tik?e artmaktad?r.

Avusturalya?da ger?ekle?tirilen ve ge?ti?imiz Eyl?l ay?nda yay?nlanan bir ara?t?rmada, bilin?li r?ya g?rmenin bilinen ?? tekni?i incelendi. Bunlar; Wake Back To Bed (WBTB) olarak tan?mlanan ?Uyan ve Yata?a D?n? tekni?i ve Mnemonic Induction of Lucid Dreams (MILD) olarak tan?mlanan bilin?li r?yalar? an?msat?c?lar vas?tas?yla harekete ge?irme tekni?i ile ger?eklik testiydi.

WBTB tekni?inde ki?i kalkmas? gereken saatten 1-2 saat daha ?nce uyan?r. Zihnin canlanmas?na izin verilmesinden sonra yeniden uykuya dalma ger?ekle?tirilir. MILD tekni?inde ise amaca yo?unla?arak r?yan?n r?ya oldu?unu ki?inin kendine telkin etmesi y?ntemi kullan?l?yor. Di?er bir ifadeyle r?yas?nda r?yada oldu?unu fark etmek isteyen ki?i uyumadan ?nce, ?bir sonra g?rece?im r?yada r?yada oldu?umu fark edece?im? benzeri c?mlelerle kendisine telkin yapmaktad?r.

?al??ma 169 kat?l?mc?yla ger?ekle?tirildi. ?al??maya kat?lanlar ?ncelikle bir anket doldurdu, sonras?nda ise bir r?ya g?nl??? tutmaya ba?lad?. Bilin?li r?ya tekniklerini yapmaya devam ettikleri s?re boyunca da g?nl?k tutmay? s?rd?rd?ler.

Elde edilen sonu?larda her ?? tekni?in bir arada kullan?ld??? durumlar?n daha etkin oldu?u anla??ld?. Ancak MILD tekni?i di?er tekniklere nazaran %46 d?zeyinde bilin?li r?ya g?r?lmesine yard?mc? oldu. Bu oran k???k gibi g?r?nmekle birlikte daha ?nce r?yada oldu?unu fark edemeyen ve bu tip ?al??malar yapmam?? bir ki?i i?in olduk?a ideal.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir